Zniesławienie, szczególnie w Internecie to łatwy i tani sposób na niszczenie reputacji i narażenie na utratę zaufania atakowanych osób fizycznych, jak i podmiotów gospodarczych. Zdając sobie sprawę z tego, jak dotkliwe mogą być publiczne oszczerstwa, a także jak duży jest wymiar negatywnych skutków gospodarczych obraźliwych stwierdzeń kierowanych pod adresem firm – dowiedz się czym jest zniesławienie i poznaj swoje prawa.

Co to Jest Zniesławienie?

Zniesławienie to przestępstwo godzące w cześć i dobre imię. Krąg potencjalnych pokrzywdzonych jest zakreślony dość szeroko, obejmując: osoby fizyczne, osoby prawne oraz instytucje i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej.

Uwaga!

Pokrzywdzonym przez zniesławienie nie będzie tylko osoba fizyczna, ale również m.in. spółki czy instytucje publiczne.

Jak wskazuje się w orzecznictwie: „Cześć określonej osoby, rozumiana jako kategoria normatywna, korzysta z ochrony prawnej niezależnie od tego, jaką dana osoba ma opinię u jednostki czy nawet w określonym środowisku.” (Wyr. SN z 3.11.2004 r., IV KK 132/04).

Zniesławienie w Kodeksie Karnym

Przestępstwo zniesławienia jest określone w Art. 212 KK. Istotę zniesławienia stanowi pomówienie o takie postępowanie lub właściwości, które w powszechnym odbiorze mogą pokrzywdzonego poniżyć lub pozbawić potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności zaufania.

Ważne

Nie ma znaczenia, czy wypowiedziane słowa rzeczywiście wpłynęły na spadek zaufania do firmy lub kogoś poniżyły. Istotne jest aby były one obiektywnie obraźliwe.

Zniesławienie jest przestępstwem umyślnym. Oznacza to, że sprawca działa ze świadomością negatywnych konsekwencji jakie będzie miało jego zachowanie oraz chce ich realizacji lub co najmniej godzi się na ich zaistnienie.

Przykład

Sprawca dążąc do zwiększenia popularności swojego profilu na portalu społecznościowym zamieści na nim obraźliwy wpis.

Przestępstwo zniesławienia popełni jedynie ten, kto działa. Krótko mówiąc nie będzie sprawcą czynu z Art. 212 KK osoba, która przyjęła bierną postawę nie reagując, nie zaprzeczając podczas głoszenia nieprawdziwych informacji przez inną osobę.

Kara za Zniesławienie

Przestępstwo zniesławienia zagrożone jest karą grzywny albo karą ograniczenia wolności. Poza tymi wymienionymi, poważniejszą sankcję, tj. pozbawienie wolności do roku przewiduje Art. 212 § 2 KK. Wiąże się ona ze zniesławieniem poprzez środki masowego przekazu ( np. Internet, Radio, Telewizja). W razie skazania za przestępstwo zniesławienia sąd może ponadto orzec nawiązkę  w kwocie do 100.000 zł na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny, który wskaże pokrzywdzony.

Ważne

W sprawach o zniesławienie kara pozbawienia wolności jest jednak orzekana wyjątkowo.

Sądy szeroko interpretują swobodę wypowiedzi przysługującą jednostce. Dotyczy to szczególnie wypowiedzi wygłoszonych podczas obrony swoich praw przed sądem (wyrok SN IV KKN 331/00) oraz opinii, co do których nie jest możliwe określenie czy są prawdziwe czy fałszywe.

Kiedy Zniesławienie jest Publiczne?

Dla odpowiedzialności karnej za zniesławienie ważnym elementem jest to, czy mamy do czynienia z pomówieniem uczynionym publicznie czy niepublicznie. Za publiczne zniesławienie grozi bowiem pełna odpowiedzialność – sprawca czynu odpowiada niezależnie od tego, czy głoszony przez niego zarzut był prawdziwy, czy nie.

Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 5 czerwca 2013 r. III KK 387/12 

„Działanie publiczne oznacza działanie w taki sposób, że może się z nim zetknąć bliżej nieoznaczona liczba nieokreślonych bliżej osób”

Obraźliwe treści głoszone jedynie w obecności osoby, której dotyczą mogą być rozpatrywane w kategoriach przestępstwa zniewagi z Art. 216 KK.

Prawdziwość Informacji

Sama treść pomówienia w znacznej większości przypadków będzie zawierać informacje niezgodne z prawdą. Niemniej jednak w niektórych sytuacjach odpowiadać z Art. 212 KK będzie także ten, kto głosi zarzuty prawdziwe. 

Zgodnie z Art. 213 KK, w przypadku głoszenia informacji prawdziwych warunkiem odpowiedzialności jest jednak ich podanie do publicznej wiadomości.

Uwaga! 

Nie popełnia się przestępstwa z Art. 212 KK, jeżeli zarzut uczyniony niepublicznie jest prawdziwy!

Od powyższej zasady przewiduje się dwa wyjątki – nie popełni przestępstwa osoba, która publicznie podniesie prawdziwy zarzut:

  1. dotyczący postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną lub
  2. służący obronie społecznie uzasadnionego interesu

Formy Zniesławienia

Przekaz zniesławiających informacji może nastąpić w dowolnej formie, która daje możliwość zaznajomienia się z ich treścią innym osobom.

Do najczęstszych form zniesławienia należą:

Zniesławienie - graficzne przykłady

Zniesławienie w Internecie

Wraz z rozwojem portali społecznościowych szczególną postacią pomawiania stało się publikowanie obraźliwych treści w Internecie. Łatwość dostępu do sieci, szybkość obiegu zamieszczanej informacji, jak również poczucie anonimowości publikującego spowodowały, że zniesławianie, często nazywane tzw. „hejtem” jest atrakcyjną formą dla sprawców.

Z punktu widzenia Kodeksu Karnego, zniesławianie w Internecie jest traktowane szczególnie. Zgodnie z Art. 212 § 2 KK pomawianie za pomocą środków masowego komunikowania stanowi typ kwalifikowany przestępstwa zagrożony surowszą sankcją karną, a w najpoważniejszych przypadkach nawet karą pozbawienia wolności.

Anonimowość

Anonimowość sprawcy zniesławienia w Internecie ma jedynie charakter pozorny. Jeżeli jako osoba pokrzywdzona chcesz wystąpić na drogę karną bądź cywilną w celu pociągnięcia do odpowiedzialności autora obraźliwych treści, możliwe jest wystąpienie z wnioskiem do administratora portalu o udostępnienie adresu IP sprawcy zniesławienia. Pomocna może okazać się także rola Policji w tym zakresie, która po przyjęciu skargi zabezpiecza określone dowody w sprawie, może także występować do różnego rodzaju instytucji o udostępnienie informacji dotyczących sprawcy przestępstwa, a w konsekwencji dokonać skutecznej jego identyfikacji.

Zniesławienie a Znieważenie

Mimo, że zarówno zniesławienie, jak i znieważenie zostały umieszczone w tym samym rozdziale Kodeksu Karnego i oba z nich ścigane są z oskarżenia prywatnego, to jednak sfera, w jaką bezpośrednio godzi każde z nich jest zgoła odmienna.

Tak jak wskazano wcześniej, w przypadku zniesławienia, głównym celem sprawcy jest zniszczenie reputacji i dobrej opinii, jaką cieszy się w środowisku pokrzywdzony, podczas gdy głównym motywem działania znieważającego jest to, by obraźliwe określenia trafiły bezpośrednio do ofiary. Zniewaga może polegać na obrażeniu kogoś „w cztery oczy” albo publicznie, pod nieobecność pokrzywdzonego, ale z zamiarem by zniewaga do niego dotarła. 

Uwaga!

Osobisty charakter zniewagi sprawia, że pokrzywdzonym tym przestępstwem może być jedynie osoba fizyczna.

Pomówienie

Treścią pomówienia w potocznym rozumieniu są zazwyczaj zarzuty nieprawdziwe, fałszywe oskarżenia, często o popełnienie jakiegoś przestępstwa, np. pomówienie o kradzież, podczas gdy przedmiotem zniesławienia mogą być także informacje prawdziwe.

Pomówienie – definicja słownikowa 

„wypowiedź, w której ktoś bezpodstawnie oskarża kogoś” (Słownik  Języka Polskiego PWN).

Pomówienie a Prawo Karne

W świetle Art. 212 KK pomówienie polega na podnoszeniu lub rozgłaszaniu zarzutu. Podnoszenie zarzutu ma miejsce, gdy sprawca wygłasza określone informacje we własnym imieniu, natomiast rozgłaszanie jest stawianiem zarzutów zasłyszanych od innej osoby. Obie formy, jeżeli mają na celu poniżenie kogoś w opinii publicznej lub narażenie go na utratę potrzebnego zaufania, są karalne w świetle Art. 212 KK.

Pomówienie w Pracy

Fałszywe oskarżenia, oszczerstwa i pomówienia to zjawiska coraz częściej występujące w miejscach pracy. Szczególnie problematycznym zagadnieniem w tym zakresie jest pomówienie pracownika przez pracodawcę. W praktyce np. zła opinia o pracowniku powoduje, że ciężko na pierwszy rzut oka rozgraniczyć kiedy mamy do czynienia z przestępstwem zniesławienia Art. 212 KK, a kiedy z dopuszczalnym w świetle przepisów Kodeksu Karnego prawem do krytyki.

Dla prawidłowego zakwalifikowania określonych treści należy wziąć pod uwagę szereg okoliczności towarzyszących ich głoszeniu, które dają obraz tego, jaki był rzeczywisty zamiar autora negatywnej opinii. Krytyczne oceny postępowania czy właściwości pracownika przez pracodawcę powinny być wyrażane w określonej formie, zazwyczaj w uporządkowany sposób. Powinny również wskazywać na dowody i sytuacje, z których autor wywodzi wskazane wnioski.

Pomówienia karalne mają miejsce w każdym wypadku, gdy celem sprawcy jest poniżenie pracownika w opinii publicznej lub narażenie go na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu albo rodzaju działalności.

Sprawy o Zniesławienie

Dochodząc swoich praw przeciwko autorowi obraźliwych treści pokrzywdzony ma możliwość wyboru jednej z dróg: karnej lub cywilnej – może także korzystać z nich równolegle.

Sprawy Karne

Jak Założyć Sprawę Karną o Zniesławienie?

Przestępstwo zniesławienia ścigane jest z oskarżenia prywatnego. Oznacza to, że osoba pokrzywdzona sama wnosi akt oskarżenia, a następnie uczestniczy w postępowaniu jako oskarżyciel prywatny.

Uwaga!

Na wielu stronach internetowych znaleźć można gotowy wzór prywatnego aktu oskarżenia o zniesławienie. Jednak skuteczne jego sformułowanie w konkretnej sprawie, a następnie samodzielne popieranie go przed sądem najczęściej wymagać będzie pomocy profesjonalisty.W postępowaniu tym z zasady nie działa bowiem prokurator.

Niewątpliwą zaletą wyboru postępowania karnego dla dochodzenia swoich praw jest możliwość korzystania z pomocy Policji dla zabezpieczenia dowodów. Ma to ogromne znaczenie w sprawach o zniesławienie w Internecie. Akt oskarżenia o zniesławienie powinien spełniać wymogi wskazane w Art. 332 KPK

Proces o Zniesławienie – Czy Warto?

Proces o zniesławienie oprócz ukarania sprawcy daje również pewne korzyści z punktu widzenia wizerunkowego. Dla pokrzywdzonego, ważną instytucją jest Art. 215 KK, który wskazuje, że sąd, niezależnie od wymierzonej kary, na wniosek pokrzywdzonego orzeka podanie wyroku do publicznej wiadomości. Takie rozwiązanie, szczególnie dla instytucji czy spółek ma niebagatelne znaczenie i może pomóc w odbudowie utraconego zaufania. Nie bez znaczenia dla pokrzywdzonego jest też możliwość orzeczenia na jego rzecz stosownej nawiązki.

Sprawy Cywilne

Sprawa cywilna o zniesławienie nie wiąże się zagrożeniem sankcjami takimi jak grzywna czy pozbawienie wolności. Pozew cywilny o zniesławienie może zawierać żądanie złożenia odpowiedniego oświadczenia przez osobę naruszającą dobra osobiste, celem odbudowy utraconego przez ofiarę naruszeń zaufania. Ponadto, sprawa z powództwa cywilnego o zniesławienie daje szansę na uzyskanie zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę, a w przypadku, gdy efektem naruszeń była szkoda majątkowa, także odszkodowania na zasadach ogólnych.

Sprawa Cywilna o Zniesławienie – Koszty

Wybór odpowiedniej drogi postępowania zależy przede wszystkim od celu, jaki chce osiągnąć pokrzywdzony oraz od okoliczności sprawy. Oskarżenie o zniesławienie powinno poprzedzić rozważenie możliwości polubownego rozstrzygnięcia sprawy. Skutecznym środkiem w tym zakresie jest przygotowane przez adwokata przedsądowe wezwanie do zaprzestania naruszania godności i czci konkretnej osoby skierowane do autora obraźliwych treści. Nie niesie ono dla sprawcy żadnych konsekwencji prawnych, a niejednokrotnie przynosi zamierzone rezultaty.

Praktyka Spraw

Oskarżenie o zniesławienie jako, że dotyczy dóbr niematerialnych takich jak cześć czy godność osobista pokrzywdzonego, niejednokrotnie opiera się na subiektywnej i nie pozbawionej emocji ocenie osoby dotkniętej tym czynem. Wszelkie elementy składające się na istotę zniesławienia powinny być jednak oceniane w sposób obiektywny. W wielu przypadkach sądy wydają wyroki uniewinniające dochodząc do przekonania, że nie doszło do realizacji kompletu znamion z Art. 212 KK, np. z uwagi na słaby materiał dowodowy pokrzywdzonego bądź umarzają postępowanie przez wzgląd na znikomą społeczną szkodliwość czynu.

Zapamiętaj! 

Jako oskarżony z art. 212 Kodeksu Karnego, masz prawo skutecznie bronić się przed twierdzeniami pokrzywdzonego

Nasza kancelaria oferuje kompleksową pomoc prawną we wszelkich sprawach dotyczących Zniesławienia. Jeśli jesteś osobą poszukującą porady prawnej doświadczonych adwokatów i prawników, to zapraszamy do kontaktu naszą Kancelarią np. za pomocą Formularza Kontaktowego.

Zostaw komentarz

zwiń rozwiń

Marek Marzec 25, 2018

Witam

Padlem wlasnie ofiara pomowienia w internecie a sprawa moja trafila na wokande poniewaz sprawca oczernil mnie ,moja firme a w dodatku moja zone ,przez co stracilem poniekad reputacje , zaufanie a nawet czesc klientow.
Sprawca dzialal anonimowo ,dopiero po ustaleniu IP komputera policja ustalila jego tozsamosc .
Wszystko trwalo blisko 3 lata a sad i tak go uniewinnil.
Wiec ludzie nie wierzcie w sprawiedliwosc sadow ani w to ze art,212 kk jest przestepstwem.
A jakby tego bylo malo to sprawca taki po rozprawie sadowej moze jeszcze wiecej uczynic wam zlego i nadal krzywdzic poprzez srodki masowego przekazu poniewaz jest jeszcze bardziej bezkarny bo przeciez ma w rekach wyrok uniewinniajacy.

Pozdrawiam wszystkich.

ŻAKIEWICZ ADWOKACI Kwiecień 21, 2018

Rozumiemy Pana rozgoryczenie przegraną w sądzie. Niestety orzecznictwo w sprawach z art. 212 KK jest niejednolite i różnie sądy orzekają. Wyrok uniewinniający w I instancji powinien zostać przez Pana zaskarżony.
Każde działanie podjęte przez tą samą osobę po wydaniu wyroku powinno być oceniane odrębnie, a wyrok uniewinniający w jednej sprawie nie ma znaczenia w innej dotyczącej innych czynów.

Anna K Marzec 26, 2018

Witam jestem ofiara sasiadka obczernila mnie do wszystkich sasiadow jaka to ja jestem czyli mozna powiedziec o znieslawienie wszscy patrza na mnie jak naprzestepce jestem znerwicowana przez nia prosze opomoc czy jest prawo zeby ja ukarc za nie uczciwe obczernianie pomozcie

ŻAKIEWICZ ADWOKACI Kwiecień 21, 2018

Powinna Pani wysłać pisemne wezwanie do zaprzestania naruszania Pani dóbr osobistych, a jeśli to nie pomoże skierować sprawę na drogę cywilną (naruszenie dóbr osobistych) lub karną (art. 212 KK)

Beata T. Marzec 27, 2018

Witam! Chciałam poprosić o radę. Gdyż jakiś rok temu w moim życiu miało miejsce przykre wydarzenie. Zaczęłam pracę w pewnej restauracji. Bardzo szybko okazało się że był to największy błąd w moim życiu. Atmosfera w pracy była bardzo trudna ludzie płakali, narzekali itp. zauważyłam również że kilka osób w tym superwizor (kobieta) chodzi za mną w pracy jak za zlodziejka(zawsze gdy wchodziłam do szatni ktoś wchodził za mną, słyszałam jak wchodziłam do toalety ktoś wchodził i wychodził tak jakby sprawdzało robię, wychodziłam na zewnątrz ktoś szedł za mną,sprzątałam magazyn ktoś stał za plecami, w pewnym momencie jedną z dziewczyn bardzo niemiłym głosem powiedziała” masz szczęście że tu jeszcze pracujesz” a ja nie wiedziałam o co chodzi. Toalety w szatni były tylko takimi boksami z otwartymi przestrzeniami z dołu i z góry. Zauważyłam że zawsze jak szłam do toalety ktoś wchodził do drugiej. W pewnym momencie zaowazylam że na klapie tej drugiej toalecie były ślady butów. Jakby ktoś stawał na tej klapie. Na początku tego wszystkiego śmiałam się że ludzie są durni i że może myślą że jestem nieuczciwą(bo przecież nie mam nic na sumieniu) po jakimś czasie było mi bardzo przykro że tak o mnie myślą. Bałam się rozmawiać z kimkolwiek bo z gruntu nie jestem osobą konfliktowa. Wróciła do mnie depresja(parę lat wcześniej miałam depresję poporodowa) pewnego dnia rozpłakałam się w pracy ,w szatni ,jedna z dziewczyn (polka)zapytała co mi jest? Nie wytrzymałam powiedziałam jej o jednej z sytuacji że supervisor-ka zawsze jak wchodzę do toalety ona wchodzi do drugiej a potem że znajduje te ślady. Doradziła mi żeby iść do szefa. Bo ta właśnie osoba jest do tego zdolna. Ale ja nie chciałam jej narobić problemów tylko się dowiedzieć o co chodzi. Poszłam więc do niej i na osobności rozpłakałam się powiedziałam jej że nie rozumiem tego co się dzieje o tej toalecie i śladach butów na klapie. Superwizorka pobiegła po szefa a ten zaczął mnie wypytywać czy mam na to dowody. Powiedzialam że nie mam. Supervisor-ka zaprzeczyła wszystkiemu. Po jakich dwuch godzinach zaczęła mnie straszyć prawnikiem, ze zepsulam jej reputację,że znajdzie światków i będę miała problemy. Wystraszyłam się strasznie gdyż nigdy nie byłam w takiej sytuacji. Przepraszałam ja i płakałam doprowadziła mnie do strasznego stanu. Wyszłam z pracy i już nie wróciłam. Minęło 18 miesięcy i czuje na sobie wzrok ludzi i dziwne komentarze,wypytywania o poprzednia pracę. Mieszkam w małej miejscowości gdzie praktycznie wszyscy Polacy się znają. Myślę że to ja mam zepsuta reputację. Nie wiem co mam zrobić. Ciężko mi z tym żyć.

ŻAKIEWICZ ADWOKACI Kwiecień 21, 2018

Pani sprawa może nosić znamiona mobbingu.

Bozena O. Kwiecień 13, 2018

Witam moje zdjęcie prawdopodobnie zostało umieszczone na portalu jako złodziejke kto mi pomoże to sprawdzić.Jestem traktowana jak przestępca. Kto mi pomoże dojść prawdy i obronić moje imie

ŻAKIEWICZ ADWOKACI Kwiecień 21, 2018

Powinna się Pani zgłosić do administratora portalu i wezwać do usunięcia zdjęcia. W przypadku braku reakcji należy podjąć kroki prawne.

Marek Kwiecień 21, 2018

Witam
Jestem na tej stronie jako jeden z pierwszych ktory otworzyl temat z artykulu 212kk i jak sami ludzie widzicie nikt z prawnikow ani zalozycieli tej strony nie raczy odpisac a juz tym bardziej pomoc.
Kazdy prawnik fajnie wszystko opisuje i koloryzuje a rzeczywistosc wyglada calkiem inna , o czym pisalem tu juz na samym poczatku .
Pozdrawiam wszystkich pokrzywdzonych.
Marek

ŻAKIEWICZ ADWOKACI Kwiecień 21, 2018

Staramy się odpowiadać na bieżąco. Informacje na naszej stronie mają służyć za pomoc i wskazówkę, ale nie są i nie zastąpią porady prawnej w konkretnej sprawie. Pozdrawiamy

Zniesławienie Luty 28, 2019

Dzien dobry jaki jest kosz zalozenia sprawy o zniesławienie

ŻAKIEWICZ ADWOKACI Marzec 14, 2019

Wszystko zależy od rodzaju sprawy i jej skomplikowania. Wycena sprawy jest możliwa dopiero po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i dokumentami. Przeczytaj o wynagrodzeniu kancelarii adwokackiej.