Jak już zostało wspomniane w cz. 1, przestępstwa przeciwko zdrowiu (zabójstwo, pobicie, spowodowanie uszczerbku na zdrowiu) należą do najpoważniejszych przestępstw w kodeksie karnym. Pamiętaj, że jeśli zostałeś oskarżony o przestępstwo przeciwko zdrowiu lub życiu najlepiej jeśli niezwłocznie skontaktujesz się z adwokatem i ustalisz z nim linię swojej obrony.

Rodzaje Przestępstw Przeciwko Zdrowiu

Chociaż spowodowanie uszczerbku na zdrowiu oraz bójka lub pobicie należą do najpowszechniejszych przestępstw przeciwko zdrowiu, do grupy tej należą także:

Namowa lub Pomoc do Samobójstwa

Ten rodzaj przestępstwa przeciwko zdrowiu popełnia osoba, która poprzez namowę lub udzielenie pomocy doprowadza osobę do samobójstwa.

Wymiar kary 

Kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Nieumyślne Spowodowanie Śmierci

Nieumyślne spowodowanie śmierci – to nieumyślne działanie, które skutkuje śmiercią innej osoby, poprzez niezachowanie odpowiedniej ostrożności albo w innych przypadkach określonych w prawie karnym. Wszystkie kwalifikowane typy różnych przestępstw skutkujących śmiercią człowieka definiuje się jako nieumyślne spowodowanie śmierci. Na przykład jako następstwo pobicia.

Ważne!

Nie jest to uprzywilejowany typ zabójstwa.

Przestępstwo to jest ścigane z urzędu.

Kto Może Być Sprawcą?

Przestępstwo to może być zarówno przestępstwem powszechnym jak i indywidualnym.

  • Przestępstwo powszechne czyli takie, które może zostać popełnione przez każdego. Z takim przypadkiem mamy do czynienia, gdy ktoś nieumyślnie powoduje śmierć człowieka przez swoje działanie np. uderzeniem pięścią w twarz. Działanie takie polega na niezachowaniu przeciętnego obowiązku ostrożności i przewidywania.
  • Przestępstwo indywidualne czyli takie, które może zostać popełnione przez osobę, na której ciążył prawny szczególny obowiązek zapobiegnięcia śmierci drugiej osoby. Może zostać popełnione przez zaniechanie.

Nieumyślność Sprawcy

Nieumyślne spowodowanie śmierci jest przestępstwem nieumyślnym co oznacza, że sprawca nie miał zamiaru spowodowania śmierci. Jest to niezamierzone następstwo jego zachowania.

Przesłanki przypisania sprawcy nieumyślnego spowodowania śmierci:

  • przesłanka naruszania przeciętnego obowiązku ostrożności. Reguły ostrożnego zachowania są wyznaczane co do poszczególnych dziedzin. W sferach, w których brak jest normatywnych uregulowań zasad ostrożności, polegają one na niezachowaniu przeciętnej ostrożności, której można wymagać od sprawcy na podstawie normalnej zdolności do przewidywania skutków własnego czynu, obowiązku dbałości o życie lub zdrowie ludzkie.
  • przesłanka świadomości sprawcy: sprawca zdaje sobie sprawę, że jego nieostrożne zachowanie może zrealizować znamiona czynu zabronionego, bądź ustalenie, że jakkolwiek nie przewidywał tej możliwości, to mógł ją przewidzieć.

Zagrożenie Karą i Środkami Karnymi

Przestępstwo nieumyślnego spowodowania śmierci zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Uwaga!

Ze względu na górną granicę ustawowego zagrożenia sąd może, zamiast kary pozbawienia wolności, orzec grzywnę albo karę ograniczenia wolności, w szczególności jeżeli orzeknie jednocześnie środek karny.

Ważne!

Jeżeli popełnienie przestępstwa związane było z zajmowanym stanowiskiem albo wykonywaniem określonego zawodu, sąd powinien rozpatrzeć celowość orzeczenia zakazu zajmowanego stanowiska lub wykonywania zawodu, gdy dalsze zajmowanie stanowiska lub wykonywanie zawodu zagraża dobrom chronionym prawem (przede wszystkim życiu lub zdrowiu ludzi).

Śmierć Kliniczna

W wypadku spowodowania nieumyślnie „śmierci klinicznej”, gdy stan ten udało się odwrócić w skutek zabiegów reanimacyjnych – sprawca nie odpowiada na podstawie Art. 155 KK  za nieumyślne spowodowanie śmierci, ale za nieumyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu.

Narażenie na Niebezpieczeństwo

Przestępstwo z Art. 160 KK  polega na narażeniu innej osoby na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Przykładowo tego przestępstwa przeciwko zdrowiu dopuszcza się:

  • lekarz odmawiający przyjęcia na izbę przyjęć pacjenta w ciężkim stanie zdrowia
  • osoba zostawiająca otwarty i niezabezpieczony właz kanalizacyjny
  • osoba pozostawiająca niezabezpieczone, pozbawione izolacji przewody wysokiego napięcia
  • robotnik pozostawiający niezabezpieczony i nieoznakowany wykop
  • pracodawca nakazujący pracownikowi wykonywanie pracy związanej z bezpośrednim zagrożeniem dla zdrowia i życia bez odpowiedniego zabezpieczenia itp.

Niebezpieczeństwo musi być bezpośrednie, tzn. sprawca musi wywołać taki stan, że istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia niezwłocznie (w najbliższej chwili) określonych skutków. Przestępstwo to zagrożone jest karą pozbawienia wolności do 3 lat. Jeżeli jednak przestępstwa tego dopuszcza się osoba, która ma obowiązek troszczenia się o osobę narażoną na niebezpieczeństwo (np. sprawcą jest rodzic w stosunku do dziecka), wtedy kara może sięgać do 5 lat pozbawienia wolności.

Uwaga!

Nie podlega odpowiedzialności karnej osoba, która niebezpieczeństwo dobrowolnie uchyliła (np. robotnik, który zdążył zabezpieczyć wykop zanim komuś stała się krzywda).

Aborcja

Art. 152 KK, Art. 153 KK i Art. 154 KK stanowią grupę przepisów, które chronią życie i zdrowie kobiety ciężarnej oraz nierozłączenie z tym związane życie dziecka poczętego, a także prawo kobiety ciężarnej do tego dziecka. Przestępstwa to mogą być popełnione przede wszystkim przez działanie, ale istnieje możliwość popełnienia niektórych z nich przez zaniechanie, np. przez odmowę podjęcia odpowiednich działań leczniczych, które zmierzają do utrzymania zagrożonej ciąży. W takim wypadku jednak, ponosi odpowiedzialność tylko osoba, na której ciążył szczególny, prawny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi (Art. 2 KK). Czyny te są przestępstwami powszechnymi co oznacza, że ich sprawcą może być każdy człowiek, z wyjątkiem samej kobiety, u której dokonano przerwania ciąży.

Co Jest Przedmiotem Ochrony?

  • Przedmiotem ochrony w Art. 152 KK jest ochrona życia dziecka poczętego.
  • Przedmiotem ochrony w Art. 153 KK jest zarówno ochrona życia dziecka poczętego jak i prawo kobiety do macierzyństwa ponieważ w odróżnieniu od Art. 152 KK przerwanie ciąży następuje bez zgody kobiety.
  • Przedmiotem ochrony w Art. 154 KK jest życie kobiety ciężarnej

Czy Jest Aborcja?

Aborcja, czyli przerwanie ciąży jest uznawane za przedwczesne wydalenie płodu w pierwszych 16 tygodniach ciąży. Przerwanie ciąży jako samoistne poronienie z przyczyn naturalnych jest dla prawa karnego obojętne, ale już prowokowane i świadome poronienie może stanowić przestępstwo. Nielegalne jest przerwanie ciąży dokonane przez osoby nieuprawnione. Przepisy ustawowe określają warunki dopuszczające przerwanie ciąży. Są one jednak regulacją o charakterze wyjątkowym.

Wyjątki Ustawowe Dopuszczające Aborcję

Art. 4a Ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży wylicza wyjątki, w których świadome przerwanie ciąży jest dozwolone przez prawo.

Art. 4a:

„Przerwanie ciąży może być dokonane wyłącznie przez lekarza, w przypadku gdy:

1. ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej,
2. badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu,
3. zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego,
4. (utracił moc).”

Co ważne:

  • Przerwanie ciąży, gdy stanowi ona zagrożenie dla życia i zdrowia kobiety, jest dopuszczalne do chwili osiągnięcia przez płód zdolności do samodzielnego życia poza organizmem kobiety ciężarnej.
  • Przy uzasadnionym podejrzeniu, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego, gdy od początku ciąży nie upłynęło więcej niż 12 tygodni.
  • Przerwania dokonuje lekarz w szpitalu.
  • Wymagana jest pisemna zgoda kobiety.

Przesłanka Zgody Pisemnej

Wyrażenie zgody w przypadku:

  • kobiety małoletniej – nie ukończyła 18 roku życia
    • poniżej 13 roku życia: wymagana jest pisemna zgoda jej przedstawiciela ustawowego oraz potrzebna jest zgoda sądu opiekuńczego, małoletnia ma prawo wyrażenia własnej opinii.
    • powyżej 13 roku życia: wymagana jest pisemna zgoda jej przedstawiciela ustawowego oraz potrzebna jest dodatkowo jej zgoda.
  • kobiety uzbewłasnowolnionej całkowicie
    • Wymagana jest pisemna zgoda jej przedstawiciela ustawowego oraz jej pisemna zgoda chyba, że stan zdrowia psychicznego nie pozwala na jej wyrażenie.
    • W razie braku zgody przedstawiciela ustawowego, do przerwania ciąży potrzeba jest zgoda sądu opiekuńczego.

Stwierdzenie Okoliczności

Stwierdzenia okoliczności uzasadniających możliwość dokonania aborcji w zależności od przypadku dokonuje :

  • Gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej oraz badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu: okoliczność stwierdza inny lekarz niż dokonujący aborcji
  • Gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego: okoliczność stwierdza prokurator

Przerwanie Ciąży z Naruszeniem Przepisów

1) Za zgodą kobiety

Aby nastąpiło przerwanie ciąży za zgodą kobiety z naruszeniem przepisów ustawy wystarczy, aby choć jedna z ustawowych przesłanek została naruszona. Karana jest zarówno osoba, która dokonała aborcji, jak i ta, która udzieliła pomocy lub nakłaniała kobietę ciężarną do przerwania ciąży.

2) Bez zgody kobiety

Istnieją dwie odmiany tego przestępstwa :

  • Przerwanie ciąży bez zgody kobiety ciężarnej przez zastosowanie wobec niej przemocy lub w inny sposób – sprawca sam przerywa ciążę.
  • Doprowadzenie kobiety do przerwania ciąży przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem – ciążę przerywa osoba (np. lekarz), do której zgłosiła się kobieta będąca pod wpływem działania sprawcy

Świadomość Sprawcy

Świadomość sprawcy musi obejmować przede wszystkim:

  • fakt istnienia ciąży
  • wpływ zachowania na możliwość przerwania ciąży lub doprowadzenia kobiety ciężarnej do jej przerwania
  • chęć lub godzenie się z możliwością przerwania ciąży lub doprowadzenia kobiety ciężarnej do przerwania ciąży
  • fakt, że przerwanie ciąży dokonane jest z naruszeniem przepisów ustawy a w przestępstwach kwalifikowanych – okoliczność, że przerwanie ciąży dotyczy zaawansowanego jej stadium – czyli dziecko poczęte osiągnęło zdolność do samodzielnego życia poza organizmem kobiety.

Narażenie Innej Osoby na Zarażenie

Do tego rodzaju przestępstwa przeciwko zdrowiu dochodzi, gdy:

  • ktoś, kto wiedząc, że ma wirusa HIV naraża drugą osobę na zarażenie
  • ktoś, kto wiedząc, że ma chorobę weneryczną lub zakaźną, ciężką chorobę nieuleczalną lub chorobę realnie zagrażającą życiu naraża drugą osobę bezpośrednio na zarażenie taką chorobą

W przypadku świadomego zarażenia wirusem HIV grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności. W pozostałych ww. chorobach grozi kara grzywny, kara ograniczenia wolności lub kara pozbawienia wolności do 1 roku.

Uwaga!

Przestępstwa zarażenia ścigane są na wniosek pokrzywdzonego!

Nieudzielenie Pomocy

Aby doszło do przestępstwa nieudzielenia pomocy konicznym jest:

  • by jakaś osoba znajdowała się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu
  • a druga osoba, mogąc udzielić pomocy bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, tego nie zrobiła!

W przypadku nieudzielenia pomocy grozi do 3 lat pozbawienia wolności.

Uwaga!

Nie popełnia się przestępstwa, jeśli nie udziela się pomocy, która wymaga poddania się zabiegowi lekarskiego (np. operacji) albo w warunkach, w których możliwa jest niezwłoczna pomoc instytucji lub odpowiedniej osoby do tego powołanej.

Praktyka Spraw

Nasza kancelaria oferuje wszystkim zainteresowanym porady prawne i obsługę prawną we wszelkich sprawach dotyczących przestępstw przeciwko zdrowiu. Nasi prawnicy posiadają bogate doświadczenie, wiedzę i umiejętności niezbędne w prowadzeniu tego rodzaju spraw. Jeśli jesteś osobą zainteresowaną poradą prawną w związku z przestępstwem przeciwko zdrowiu (jako poszkodowany lub sprawca) – skontaktuj się z naszą Kancelarią np. za pomocą Formularza Kontaktowego, umów się na spotkanie i skorzystaj z naszych usług.

Zostaw komentarz

zwiń rozwiń