Prywatny Akt Oskarżenia daje pokrzywdzonym możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności sprawcy przestępstwa popełnionego na ich szkodę. Wiedz, że samodzielne występowanie przed Sądem w sprawach prywatnoskargowych, a nawet już sporządzenie aktu oskarżenia to zadanie trudne i wymagające znajomości przepisów Kodeksu Postępowania Karnego. Czytając poniższy tekst zapoznasz się z najważniejszymi regulacjami dotyczącymi tego, jak skutecznie wnieść do Sądu prywatny akt oskarżenia oraz dowiesz się, jakie wymogi powinien on spełniać.

Prywatny Akt Oskarżenia

Prywatny akt oskarżenia to sposób na zainicjowanie postępowania karnego przez pokrzywdzonego. Pokrzywdzony zgodnie z Art. 59 KPK może wnosić i popierać oskarżenie w sprawach o przestępstwa, które są ścigane z oskarżenia prywatnego. To, o jakie przestępstwa chodzi określa Kodeks Karny i zgodnie z jego treścią będą to:

Kto może wystąpić z Prywatnym Aktem Oskarżenia?

Wnieść i popierać prywatny akt oskarżenia może jedynie pokrzywdzony.

Uwaga:

Zgodnie z Art. 49 KPK, pokrzywdzonym może być osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.

Status pokrzywdzonego uzyska więc tylko ten, czyje dobro prawne ucierpiało/zostało naruszone bezpośrednio w wyniku przestępstwa. Oznacza to, że np. krewni osoby zniesławionej publicznie, mimo faktu, iż poczuli się dotknięci obraźliwymi stwierdzeniami kierowanymi pod adresem najbliższego członka rodziny to nie będą pokrzywdzonymi w sprawie o zniesławienie, a przez to nie będą mieli możliwości wniesienia prywatnego aktu oskarżenia w przedmiotowej sprawie.

Treść Prywatnego Aktu Oskarżenia 

Sama treść prywatnego aktu oskarżenia będzie zróżnicowana w zależności od tego jakiego czynu on dotyczy. Niezależnie jednak od rodzaju zgłaszanego przestępstwa, każdy prywatny akt oskarżenia musi zawierać pewne elementy obowiązkowe. Zgodnie z Art. 487 KPK minimalny standard stanowią:

  • oznaczenie osoby oskarżonego (wystarczą same dane osobowe – imię i nazwisko, jeżeli znany jest Ci adres zamieszkania sprawcy – tym lepiej, jeżeli nie znasz tych danych – nie stoi to na przeszkodzie złożenia prywatnego aktu oskarżenia – wystarczające będzie tzw. skonkretyzowanie oskarżonego poprzez inne informacje)
  • oznaczenie zarzucanego oskarżonemu czynu (wskazanie jednego z wymienionych czynów: uszkodzenie ciała, zniesławienie, zniewaga, naruszenie nietykalności osobistej)
  • wskazanie dowodów na których opiera się oskarżenie (świadkowie, dokumenty, maile itp.)

Dodatkowo, jak każde pismo procesowe, prywatny akt oskarżenia musi także spełniać warunki formalne określone w Art. 119 § 1 KPK, a więc:

  • oznaczenie organu, do którego jest skierowany akt oskarżenia
  • oznaczenie oraz adres wnoszącego akt oskarżenia
  • treść – w miarę potrzeby z uzasadnieniem
  • datę i podpis składającego akt oskarżenia

Wśród załączników do prywatnego aktu oskarżenia powinny znaleźć się:

  • dowód uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków w kwocie 300 zł
  • odpis pisma

Uwaga!

Obok skierowania prywatnego aktu oskarżenia do sądu pokrzywdzony ma także możliwość – zgodnie z Art. 488 KPK – złożenia ustnej lub pisemnej skargi na Policji.

Złożona na Policji skarga stanowi niejako odpowiednik zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa i co do zasady jest dużo mniej sformalizowana niż prywatny akt oskarżenia. Policja zgodnie z żądaniem pokrzywdzonego przyjmie skargę, a następnie prześle ją do właściwego sądu. W razie zaistnienia takiej potrzeby, zabezpieczy również dowody w danej sprawie i poczyni działania, celem ustalenia sprawcy przestępstwa, jeżeli pokrzywdzony nie wie kto nim jest, np. gdy dojdzie do zniesławienia w internecie (oskarżenie prywatne o zniesławienie) – pokrzywdzony bowiem ma zazwyczaj mocno ograniczone środki ustalenia autora obraźliwych wpisów.

W postępowaniu prywatnoskargowym Policja może dokonywać również określonych czynności dowodowych na polecenie sądu. Wyniki z takich działań przekazuje bezpośrednio do sądu.

Prywatny Akt Oskarżenia – Aspekt Finansowy

Wnosząc do sądu prywatny akt oskarżenia pokrzywdzony powinien załączyć do niego dowód uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków w kwocie 300 zł. Kwota ta wynika z § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 maja 2003 r. w sprawie wysokości zryczałtowanej równowartości wydatków w sprawach z oskarżenia prywatnego.

Jeżeli potwierdzenia uiszczenia opłaty się nie załączy – sąd wezwie oskarżyciela prywatnego do usunięcia tego braku formalnego w terminie 7 dni zgodnie z Art. 120 KPK. W tym czasie pokrzywdzony powinien albo dostarczyć Sądowi dowód zapłaty kwoty 300 zł, albo złożyć wniosek o zwolnienie od ponoszenia kosztów w całości lub w części. Taki wniosek może także dołączyć już do samego prywatnego aktu oskarżenia.

Uwaga!

We wniosku o zwolnienie z ponoszenia kosztów wydatków oskarżyciel prywatny musi wykazać, zgodnie z Art. 623 KPK, że przez wzgląd na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, wyłożenie kwoty 300 zł na cele postępowania, byłoby zbyt uciążliwe.

W razie odmowy uwzględnienia wniosku pokrzywdzony będzie musiał zapłacić wymaganą kwotę.

Uwaga!

Brak dostarczenia w terminie 7 dni dowodu uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków lub uzupełnienia innych braków formalnych, do których uzupełnienia oskarżyciel prywatny został wezwany, będzie skutkował wydaniem przez sąd zarządzenia o uznaniu złożonego aktu oskarżenia za bezskuteczny.

Terminy w Przestępstwach Prywatnoskargowych

Aby prywatny akt oskarżenia odniósł skutek w postaci pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności karnej, przede wszystkim musi on zostać złożony zanim ustanie karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego.

Zapamiętaj!

Zgodnie z Art. 101 § 2 KK, karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa. Jednakże nie może to nastąpić później niż z upływem 3 lat od czasu popełnienia przestępstwa.

Jeżeli w powyżej wskazanym okresie postępowanie zostanie wszczęte, to zgodnie z Art. 102 KK karalność przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego ustanie z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu.

Postępowanie prywatnoskargowe wszczęte prywatnym aktem oskarżenia toczy się co do zasady bez udziału prokuratora, w związku z tym to na oskarżycielu prywatnym (pokrzywdzonym) ciąży obowiązek wykazywania, że oskarżony dopuścił się czynu zabronionego.

Zapamiętaj!

Samodzielne występowanie przed sądem wymaga zaangażowania i wiedzy. W wielu przypadkach, aktywne i skuteczne działanie przed sądem, a nawet już sporządzenie prywatnego aktu oskarżenia, który do wszczęcia takiego postępowania doprowadzi – wymaga pomocy profesjonalisty.

Praktyka Spraw Karnych Prywatnoskargowych

Nasza Kancelaria świadczy pomoc zarówno w sporządzaniu prywatnego aktu oskarżenia, jak i w trakcie całego dalszego postępowania – aktywnie reprezentujemy oskarżycieli prywatnych przed sądem. Jeśli jesteś osobą poszukującą pomocy lub porady prawnej dotyczącej sprawy karnej prywatnoskargowej, poznaj nasz zespół i skontaktuj się z nami np. za pomocą Formularza Kontaktowego.

Zostaw komentarz

zwiń rozwiń