W momencie wydania prawomocnego wyroku skazującego na któryś z rodzajów kary postępowanie karne przechodzi z fazy rozpoznawczej do fazy wykonawczej. Postępowanie po uprawomocnieniu się wyroku nazywa się już postępowaniem karnym wykonawczym. Czy w takim razie w postępowaniu wykonawczym potrzebny jest obrońca? Jak wygląda samo postępowanie? O co skazany można wnioskować? Te kluczowe pytania to tylko kilka istotnych kwestii, jakie zostały dość obszernie poruszone i wyjaśnione w poniższym tekście.

Postępowanie Wykonawcze – Informacje Ogólne

Z momentem rozpoczęcia się tej fazy postępowania oskarżony staje się skazanym.

Uwaga!

Prawa i obowiązki skazanego uregulowane są w Kodeksie Karnym Wykonawczym (KKW) oraz częściowo w Kodeksie Karnym (KK)Kodeksie Postępowania Karnego (KPK) i innych ustawach, np. ustawie o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego (ustawa o dozorze elektronicznym).

Obowiązujący obecnie Kodeks Karny Wykonawczy daje skazanemu szereg możliwości, które umiejętnie wykorzystane mogą sprawić, że odbycie orzeczonej kary pozbawienia wolności będzie mniej dolegliwe.

W szczególności należy wskazać, że każdy skazany może i powinien korzystać z pomocy adwokata obrońcy – to uprawnienie wynika wprost z Art. 8 KKW

Oprócz wniosków i skarg, które skazany może w każdym czasie składać w postępowaniu wykonawczym (Art. 6 KKW) należy zwrócić uwagę na następujące regulacje przewidziane w KKW, a mianowicie:

  1. odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności (Art. 150 KKW, Art. 151 KKW)
  2. przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności (Art. 153 KKW)
  3. warunkowe zawieszenie wykonania kary (Art. 152 KKW)
  4. dozór elektroniczny (Art. 6 ustawy o dozorze elektronicznym),
  5. warunkowe przedterminowe zwolnienie (Art. 77 § 1 KK, Art. 78 KK, Art. 159 – 163 KKW)
  6. rozłożenie grzywny na raty Art. 49 KKW

Pomoc adwokacka w postępowaniu wykonawczym

Nasza kancelaria oferuje skazanym i ich rodzinom pomoc na każdym etapie postępowania wykonawczego. Zapraszamy do kontaktu.

Istota Postępowania Wykonawczego

Istotą procesu wykonania kary jest umożliwienie skazanemu powrotu do społeczeństwa oraz prawidłowego funkcjonowania w nim, a zarazem przeciwdziałanie powrotowi do przestępstwa. Nie jest zatem celem tego postępowania, aby kara była dla skazanego jak najbardziej dokuczliwa.

Najważniejsze prawa dotyczące procesu wykonywania kary można ująć w czterech podstawowych kategoriach:

    • Prawo do obrony materialnej można określić jako całokształt uprawnień, które umożliwiają odpieranie zarzutów i przedstawianie własnych racji poprzez składanie wniosków, udział w posiedzeniach oraz zaskarżanie decyzji podejmowanych w postępowaniu wykonawczym (w formie zażaleń i skarg)
    • Prawo do obrony formalnej to prawo do korzystania z pomocy obrońcy. Jeżeli skazany miał obrońcę w poprzednich stadiach procesu, powinien ustanowić go na nowo, nawet jeżeli pełnomocnictwo nie zawierało żadnych ograniczeń
  • zasada zachowania praw i wolności obywatelskich skazanego (Art. 4 § 2 KKW) – ograniczenie praw i wolności obywatelskich skazanego może wynikać jedynie z ustawy oraz wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia.

Odroczenie i Przerwa w Karze

Odroczenie Kary

O odroczeniu wykonania kary pozbawienia wolności sąd orzeka wtedy, kiedy skazany nie rozpoczął jeszcze odbywania kary, a więc przed jego przyjęciem do zakładu karnego.

W pewnych przypadkach sąd musi odroczyć karę, a w innych może to zrobić. W wypadku choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby uniemożliwiającej wykonywanie kary sąd obligatoryjnie odracza wykonanie kary do czasu ustania przeszkody. Za ciężką chorobę uznaje się taki stan skazanego, w którym umieszczenie go w zakładzie karnym może zagrażać jego życiu lub spowodować poważne niebezpieczeństwo dla zdrowia (Art. 150 KKW).

Fakultatywne odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności przewidziane jest w trzech przypadkach (Art. 151 KKW):

  1. jeżeli natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki;
  2. gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekracza w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów;
  3. w przypadku ciąży lub w okresie 3 lat po urodzeniu dziecka, jeżeli skazany samotnie sprawuje opiekę nad dzieckiem.

„Zbyt ciężkie skutki”

jest to typowa klauzula generalna pozostawiająca ocenę sytuacji danego skazanego w gestii sądu. Dotyczy przypadków, gdy w żaden inny sposób niż przez odroczenie kary nie można zaradzić tym ciężkim skutkom. Jako przykład można podać chorobę, wiek lub kalectwo członka rodziny wymagającego opieki, gdy opiekę tą może zapewnić tylko skazany.

Przerwa w Karze

Po przyjęciu skazanego do zakładu karnego, w miejsce odroczenia, pojawia się instytucja przerwy w wykonaniu kary (Art. 153 KKW).

Sąd na podstawie Art. 153 KKW udziela m. in. przerwy w wykonaniu kary do czasu ustania przeszkody:

  • w wypadku choroby psychicznej lub
  • innej ciężkiej choroby.

Sąd może również udzielić przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności, jeżeli przemawiają za tym ważne względy rodzinne lub osobiste. Zawsze jednak pierwszeństwo będzie miało zastosowanie innych form zezwolenia skazanemu na krótkotrwały pobyt na wolności, takich jak: przepustka, nagroda lub zezwolenie.

Warunkowe Zawieszenie Wykonania Kary

Na podstawie Art. 152 KKW istnieje również możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, jeżeli nie przekracza ona 2 lat, a okres odroczenia wynosił co najmniej rok.

Przesłanki:

  • kara nie przekracza 1 roku pozbawienia wolności
  • okres odroczenia kary trwał co najmniej rok

Odroczenia wykonania kary może być orzeczone zarówno na podstawie Art. 150 KKW (odroczenie obligatoryjne) i Art. 151 KKW (odroczenie fakultatywne), jak też na podstawie Art. 336 KK 

Uwaga!

Wniosek o odroczenie wykonania kary powinien być uzasadniony.

Dozór Elektroniczny

Dozór elektroniczny został wprowadzony do polskiego prawa ustawą o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego (ustawa o dozorze elektronicznym).

Dozór elektroniczny to nowoczesny nieizolacyjny system odbywania kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym. Do kontroli wykonania tej kary i rejestracji całego przebiegu jej odbywania służy nadajnik zainstalowany na nodze lub przegubie dłoni oraz urządzenie monitorujące zamontowane w miejscu zamieszkania skazanego. Urządzenie to kontroluje w szczególności czy skazany przebywa w miejscu odbywania kary w godzinach wyznaczonych przez sąd.

Przesłanki zastosowania dozoru elektronicznego zostały określone w Art. 6 ustawy o dozorze elektronicznym:

  1. wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku, a nie zachodzą warunki przewidziane w Art. 64 § 2 KK (tzw. multirecydywa);
  2. jest to wystarczające dla osiągnięcia celów kary;
  3. skazany posiada określone miejsce stałego pobytu;
  4. osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły zgodę;
  5. odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie możliwości techniczno-organizacyjne związane z wykonywaniem dozoru przez podmiot prowadzący centralę monitorowania i upoważniony podmiot dozorujący oraz warunki mieszkaniowe skazanego, zwane dalej „warunkami technicznymi”.

Uwaga!

Stosowanie dozoru elektronicznego będzie wykluczone w przypadku skazanych, którzy wymagają izolacji. Zezwolenia na wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego udziela sąd penitencjarny.

Wyjaśnienie co to jest System Dozoru Elektronicznego oraz na jakich zasadach od strony technicznej działa znajduje się na stronie www.dozorelektroniczny.gov.pl

Warunkowe Przedterminowe Zwolnienie

O warunkowym zwolnieniu orzeka sąd penitencjarny na podstawie prognozy społeczno-kryminologicznej dotyczącej zachowania osoby na wolności. Przesłanki do warunkowego zwolnienia zostały określone w Art. 77 § 1 KK i Art. 78 KK. Procedura udzielania warunkowego przedterminowego zwolnienia została uregulowana w Art. 159 – 163 KKW.

Zapamiętaj!

Przy warunkowym przedterminowym zwolnieniu kara zostaje uznana za odbytą, o ile w okresie próby (który nie może być krótsza niż 2 lata ani dłuższy niż 5 lat) i 6 miesięcy po niej nie odwołano warunkowego przedterminowego zwolnienia.

Sprawy Grzywny

Rozłożenie Grzywny na Raty  

Podstawą rozłożenia grzywny na raty (Art. 49 KKW) na okres:

  • do 1 roku jest taki stan, w którym natychmiastowe jej wykonanie „pociągałoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki„,
  • do 3 lat jest to taki stan, w którym wymagane jest ponadto, aby dodatkowo zaistniały”wypadki zasługujące na szczególne uwzględnienie„, a zwłaszcza wówczas, gdy „wysokość grzywny jest znaczna

Rozstrzygnięcie powyższej kwestii, zależne jest wyłącznie od uznania Sądu. Rozłożenie grzywny na raty jest fakultatywne, zatem wszystko zależy od odpowiedniego sformułowania i uzasadnienia wniosku. Rozpatrując kwestię zasadności rozłożenia grzywny na raty Sąd przede wszystkim ustala sytuację majątkową skazanego, dane dotyczące faktycznych jego zarobków, sytuację rodzinną oraz stan zdrowia skazanego, wykształcenie i zawód w powiązaniu z jego możliwościami zarobkowymi.

Pierwszy wniosek skazanego lub jego obrońcy o rozłożenie grzywny na raty nie podlega opłacie, jednakże od ponownego wniosku opłata wynosi już 2% od kwoty grzywny objętej wnioskiem, nie mniej jednak niż 25 zł.

Uwaga!

Tutaj znajdziesz do poprania wzór wniosku o rozłożenie grzywny na raty

  1. skazany nie uiścił grzywny,
  2. przyczyny nieuiszczenia grzywny były niezależne od skazanego,
  3. niemożliwe lub niecelowe okazało się wykonanie kary grzywny w innej formie.

Uwaga!

Sąd umarza grzywnę częściowo w tzw. „szczególnie uzasadnionych wypadkach”, a „wyjątkowo” umarza ją w całości.

Co ważne, niemożność uiszczenia grzywny należy rozumieć jako fakt obiektywny, niezależny od woli skazanego o trwałym charakterze. Stan trwałej niemożności uiszczenia grzywny nie może być jednak w żadnym stopniu spowodowany jakimś działaniem/zaniechaniem skazanego.

Składający wniosek o umorzenie grzywny ma obowiązek uzasadnić swoje żądanie wykazując, iż w jego sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie kary. Skazany powinien w szczególności dołączyć odpowiednie dokumenty potwierdzające niemożność uiszczenia grzywny.

Praktyka Spraw Karnych Wykonawczych

Jeśli jesteś osobą poszukującą pomocy lub porady prawnej doświadczonych Adwokatów, Radców i Prawników skontaktuj się z naszą Kancelarią np. za pomocą Formularza Kontaktowego.

Magda Gawińska Adwokat w Warszawie.

Magda Gawińska

Adwokat, Wspólnik

więcej

Maciej Górczak Adwokat w Warszawie.

Maciej Górczak

Adwokat, Wspólnik

więcej

Anna Grela Radca Prawny we Wrocławiu.

Anna Grela

Radca prawny

więcej

Paulina Szypołowska Adwokat w Warszawie.

Paulina Szypołowska

Aplikant adwokacki

więcej

Damian Bossowski Prawnik w Warszawie.

Damian Bossowski

Aplikant adwokacki

więcej

Katarzyna Łangowska Prawnik w Warszawie.

Katarzyna Łangowska

Aplikant adwokacki

więcej

Zostaw komentarz

zwiń rozwiń