Działanie na Szkodę Spółki – Kiedy Mówimy o Przestępstwie?

Zapamiętaj!

Działanie na szkodę spółki = wyrządzenie znacznej/wielkiej szkody w obrocie gospodarczym

Wyrządzenie znacznej/wielkiej szkody w obrocie gospodarczym należy do kategorii przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu – to czyn zabroniony zgodnie z Art. 296 KK.

Celem regulacji z Art. 296 KK jest ochrona prawidłowego i uczciwego obrotu gospodarczego. Ochrona ta dotyczy spraw majątkowych i działalności gospodarczej:

  • osób fizycznych
  • osób prawnych
  • jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej

Uwaga!

Przewidzianej karze podlega ten, kto na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy był obowiązany do zajmowania się sprawami majątkowymi i działalnością gospodarczą ww. podmiotów i przez nadużycie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków wyrządził/sprowadził bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej/wielkiej szkody majątkowej.

Przestępstwo z Art. 296 KK

Przestępstwa karalnej niegospodarności może dopuścić się jedynie osoba, która została zobowiązana do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, przy czym zobowiązanie to musi wynikać z:

  • ustawy,
  • decyzji właściwego organu
  • umowy.

Uwaga!

Wbrew pozorom krąg osób, które mogą zostać pociągnięte do odpowiedzialności na podstawie tego przepisu jest bardzo szeroki – potencjalnie przestępstwo to mogą popełnić np.:

  • rodzice zajmujący się z mocy ustawy sprawami majątkowymi swoich dzieci,
  • kurator ustanowiony przez sąd dla osoby nieletniej lub nieobecnej,
  • mąż, który z mocy prawa zarządza majątkiem żony
  • administrator domu,
  • syndyk masy upadłościowej,
  • prokurent spółki,
  • dyrektor spółki.

Decyzja czy umowa powinny zawierać jasno określone obowiązki i uprawnienia osoby, bo tylko wtedy będzie możliwe ustalenie czy sprawca wypełnił znamiona przestępstwa, a więc nadużył przysługujących mu uprawnień lub nie dopełnił ciążących na nim obowiązków. Wyjątkiem może być tutaj jednak brak wyszczególnienia, a faktyczne obowiązywanie tzw. obowiązków oczywistych, a więc tych, które w powszechnym odczucie są nierozerwalnie związane z daną funkcją.

Umyślność Sprawcy Przestępstwa

Działanie sprawcy przestępstwa określonego w Art. 296 § 1- 3 KK musi mieć charakter umyślny – sprawca musi chcieć popełnienia przestępstwa albo przewidując możliwość jego popełnienia, godzić się na to. Natomiast dla sprawcy działającego nieumyślnie – na skutek nieumyślności lub niedbalstwa – ustawodawca w Art. 296 § 4 KK przewidział niższą sankcję karną.

Uwaga!

Lekkomyślność oznacza, że sprawca popełnia przestępstwa w wyniku niezachowania reguł ostrożności wymaganych w danych warunkach, a więc nie dąży do tego i nie chce, by doszło do przekroczenia uprawnień/obowiązków i wyrządzenia szkody konkretnemu podmiotowi, ale ma świadomość, że jego zachowanie niesie takie ryzyko.

Niedbalstwo zachodzi wówczas, gdy sprawca nie ma świadomości, że nadużywa uprawnienia lub nie wykonuje obowiązków, a w konsekwencji nieświadomie powoduje tym szkodę określonemu podmiotowi – niemniej jednak świadomość ta powinna u sprawcy występować.

Ważne:

Wg naszego orzecznictwa skonsultowanie określonej kwestii dotyczącej zarządzania z profesjonalistą powoduje znaczne ograniczenie odpowiedzialności podmiotu zarządzającego za decyzje wydane w konsekwencji i na podstawie opinii uchodzącego za specjalistę w danej dziedzinie podmiotu – chodzi tu np. o opinie prawników, inspektorów nadzoru budowlanego itp.

Nadużycie Uprawnień

O nadużyciu uprawień możemy mówić w wypadku:

  • działania bez umocowania,
  • przekroczenia zakresu udzielonego umocowania,
  • zachowania formalnie mieszczącego się w granicach umocowania, ale będącego w sprzeczności z zasadami racjonalnego gospodarowania lub z istotą posiadanych kompetencji.

Do oceny czy w danym przypadku doszło do nadużycia uprawnień niejednokrotnie niezbędne będzie odwołanie się do reguł racjonalnego gospodarowania.

Niedopełnienie Obowiązków

Odpowiedzialności karnej z Art. 296 KK podlegać będzie także osoba, która mając świadomość ciążących na niej obowiązków związanych z powierzoną jej funkcją nie wykonuje tych obowiązków w sposób należyty.

Przez niedopełnienie obowiązków rozumie się zaniechanie określonych czynności, do których dokonania sprawca był zobowiązany, przy czym uchybienia mogą polegać zarówno na całkowitym zaniechaniu dokonania czynności, które w danych okolicznościach powinny być podjęte, jak i na ich wykonaniu czynności w sposób tylko częściowy lub nienależyty czy niestaranny.

Uwaga!

Samo przekroczenie uprawnień czy niedopełnienie obowiązków nie przesądza o popełnieniu przestępstwa. Dochodzi do niego dopiero wówczas, gdy działanie przyniosło faktyczną szkodę majątkową – znaczną lub wielką.

Szkoda znaczna – taka, której wartość przekracza 200.000 złotych.

Szkoda wielka – taka, której wartość przekracza 1.000.000 złotych.

Co Grozi za Działanie na Szkodę Spółki?

Karę w podstawowym wymiarze przewiduje Art. 296 § 1 KK. Za wyrządzenie znacznej szkody majątkowej, grozi sankcja w postaci kary pozbawienia wolności w wymiarze od 3 miesięcy do 5 lat.

1) Kara surowsza grozi gdy:

  • sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej – wówczas czyn zagrożony jest sankcją w postaci kary pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat,
  • sprawca wyrządza swoim czynem szkodę majątkową w wielkich rozmiarach – wówczas za przestępstwo grozi kara pozbawienia wolności od roku do lat 10.

2) Kara łagodniejsza:

  • Działanie nieumyślne – jeśli sprawca dopuścił się przestępstwa w wyniku nieumyślnego działania, kara będzie łagodniejsza (do 3 lat pozbawienia wolności), nawet jeśli jego zachowanie wyrządziło szkodę w wielkich rozmiarach lub osiągnął on korzyść majątkową.
  • Działanie groziło spowodowaniem szkody – gdy sprawca czynu doprowadził do sytuacji, w której nadużycie przez niego uprawnień lub niedopełnienie obowiązków doprowadziło jedynie do bezpośredniego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, kara będzie łagodniejsza (do 3 lat pozbawienia wolności).

Naprawienie Szkody Sposobem na Uniknięcie Kary

Sprawca nie podlega karze, jeśli jeszcze przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie naprawił szkodę w całości.

Uwaga!

Ocena dobrowolności ogranicza się do stwierdzenia, czy osoba naprawiając szkodę zrobiła to w sposób wolny od jakiegokolwiek przymusu.

Jeśli szkoda została naprawiona już po wszczęciu postępowania sprawca może nadal liczyć na nadzwyczajne złagodzenie kary lub nawet odstąpienie od jej wymierzenia.

Ściganie Przestępstw z Art. 296 KK

Przestępstwa z Art. 296 KK ścigane są z urzędu, czyli z oskarżenia publicznego. Wyjątkiem jest czyn z Art. 296 § 1a KK, którego ściganie odbywa się na wniosek pokrzywdzonego o ile pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa. 

Praktyka Spraw Karnych Gospodarczych

Jeśli jesteś osobą poszukującą pomocy lub porady prawnej doświadczonych Adwokatów, Radców i Prawników skontaktuj się z naszą Kancelarią np. za pomocą Formularza Kontaktowego.

Magda Gawińska Adwokat w Warszawie.

Magda Gawińska

Adwokat, Wspólnik

więcej

Maciej Górczak Adwokat w Warszawie.

Maciej Górczak

Adwokat, Wspólnik

więcej

Anna Grela Radca Prawny we Wrocławiu.

Anna Grela

Radca prawny

więcej

Paulina Szypołowska Adwokat w Warszawie.

Paulina Szypołowska

Aplikant adwokacki

więcej

Damian Bossowski Prawnik w Warszawie.

Damian Bossowski

Aplikant adwokacki

więcej

Katarzyna Łangowska Prawnik w Warszawie.

Katarzyna Łangowska

Aplikant adwokacki

więcej

Zostaw komentarz

zwiń rozwiń